<\/p>\n
Ponad trzy lata p\u00f3\u017aniej obraz jest zupe\u0142nie inny. Uchod\u017acy z Ukrainy przestali by\u0107 wy\u0142\u0105cznie beneficjentami pomocy spo\u0142ecznej \u2013 stali si\u0119 pracownikami, przedsi\u0119biorcami, podatnikami i konsumentami, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 mierzalnie wp\u0142ywa na polsk\u0105 gospodark\u0119. Wed\u0142ug danych Eurostatu na koniec maja 2026 roku status ochrony czasowej w Polsce posiada\u0142o wci\u0105\u017c niemal 967,5 tys. os\u00f3b, co czyni nasz kraj drugim najwi\u0119kszym gospodarzem uchod\u017ac\u00f3w wojennych w Unii Europejskiej, zaraz po Niemczech. Jednocze\u015bnie \u2013 i to jest sedno tego artyku\u0142u \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich dawno przesta\u0142a by\u0107 „uchod\u017acami” w potocznym rozumieniu tego s\u0142owa, a sta\u0142a si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polskiego rynku pracy, awansuj\u0105c z prostych prac fizycznych na stanowiska specjalistyczne, techniczne i mened\u017cerskie.<\/p>\n Liczby dotycz\u0105ce populacji ukrai\u0144skiej w Polsce zmieniaj\u0105 si\u0119 z miesi\u0105ca na miesi\u0105c, ale ich rz\u0105d wielko\u015bci pozostaje stabilny od ponad dw\u00f3ch lat. Wed\u0142ug danych Eurostatu na koniec maja 2026 roku w Polsce status ochrony czasowej posiada\u0142o 967 505 os\u00f3b, co stanowi\u0142o 22,1 proc. wszystkich beneficjent\u00f3w tego mechanizmu w ca\u0142ej Unii Europejskiej \u2013 wi\u0119cej mia\u0142y tylko Niemcy (1 283 270 os\u00f3b, 29,3 proc.). W przeliczeniu na liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Polska plasuje si\u0119 w absolutnej czo\u0142\u00f3wce Unii: na tysi\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w przypada u nas oko\u0142o 26,5 osoby obj\u0119tej ochron\u0105 czasow\u0105, podczas gdy \u015brednia unijna wynosi nieca\u0142e 10.<\/p>\n Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce liczba os\u00f3b z aktywnym statusem ochrony czasowej to tylko cz\u0119\u015b\u0107 obrazu. Wed\u0142ug danych Urz\u0119du do Spraw Cudzoziemc\u00f3w w Polsce przebywa \u0142\u0105cznie oko\u0142o 1,58 mln obywateli Ukrainy posiadaj\u0105cych r\u00f3\u017cnego rodzaju wa\u017cne zezwolenia na pobyt \u2013 zar\u00f3wno uchod\u017ac\u00f3w wojennych, jak i os\u00f3b, kt\u00f3re mieszka\u0142y i pracowa\u0142y w Polsce jeszcze przed 2022 rokiem w ramach wieloletniej migracji zarobkowej. Ta druga grupa \u2013 tzw. imigranci przedwojenni \u2013 ma zreszt\u0105 kluczowe znaczenie dla zrozumienia sukcesu integracji zawodowej uchod\u017ac\u00f3w, o czym wi\u0119cej w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u.<\/p>\n Struktura demograficzna populacji uchod\u017aczej pozostaje wyra\u017anie sfeminizowana. Wed\u0142ug danych Eurostatu z maja 2026 roku doros\u0142e kobiety stanowi\u0142y 43,4 proc. og\u00f3\u0142u beneficjent\u00f3w ochrony czasowej w UE, doro\u015bli m\u0119\u017cczy\u017ani 26,8 proc., a osoby niepe\u0142noletnie prawie jedn\u0105 trzeci\u0105 (29,8 proc.). Innymi s\u0142owy: to wci\u0105\u017c przede wszystkim matki z dzie\u0107mi, cho\u0107 od 2024\u20132025 roku obserwuje si\u0119 rosn\u0105cy udzia\u0142 m\u0119\u017cczyzn w nowych falach nap\u0142ywu, co wynika ze zmian w ukrai\u0144skich przepisach dotycz\u0105cych mobilizacji i wyjazd\u00f3w z kraju.<\/p>\n Rok 2026 przyni\u00f3s\u0142 istotn\u0105 zmian\u0119 systemow\u0105. Od 5 marca 2026 roku przesta\u0142a obowi\u0105zywa\u0107 dotychczasowa specustawa ukrai\u0144ska, a ochrona uchod\u017ac\u00f3w przesz\u0142a pod re\u017cim og\u00f3lnej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Osoby, kt\u00f3re uzyska\u0142y numer PESEL UKR wy\u0142\u0105cznie na podstawie o\u015bwiadczenia, bez okazania paszportu, zosta\u0142y zobowi\u0105zane do potwierdzenia to\u017csamo\u015bci dokumentem podr\u00f3\u017cy do 31 sierpnia 2026 roku. To zmiana porz\u0105dkuj\u0105ca system, a nie cofaj\u0105ca ochron\u0119 \u2013 ale wprowadza dodatkowe wymogi formalne, kt\u00f3re mog\u0105 prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na spadek liczby aktywnych status\u00f3w w kolejnych miesi\u0105cach.<\/p>\n Je\u015bli mia\u0142oby pa\u015b\u0107 jedno zdanie podsumowuj\u0105ce fenomen integracji zawodowej Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce, brzmia\u0142oby ono: \u017caden inny kraj OECD nie zatrudnia uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy tak skutecznie jak Polska. Wed\u0142ug analiz Polskiego Instytutu Ekonomicznego opartych na danych OECD i niemieckiego instytutu DIW, wska\u017anik zatrudnienia uchod\u017ac\u00f3w w Polsce jest najwy\u017cszy spo\u015br\u00f3d wszystkich pa\u0144stw OECD i si\u0119ga 65 proc. Dla por\u00f3wnania: w Wielkiej Brytanii wynosi on 61 proc., w Szwecji 56 proc., na Litwie 53 proc., a w Czechach 51 proc. Zupe\u0142nie inaczej wygl\u0105da sytuacja w Niemczech, gdzie \u2013 mimo przyj\u0119cia najwi\u0119kszej liczby uchod\u017ac\u00f3w w ca\u0142ej Unii \u2013 zatrudnionych jest zaledwie oko\u0142o 18\u201350 proc. tej populacji (w zale\u017cno\u015bci od metodologii i momentu pomiaru), a w Szwajcarii czy we W\u0142oszech odsetek ten nie przekracza 19 proc.<\/p>\n Najnowsze dane potwierdzaj\u0105, \u017ce przewaga Polski si\u0119 utrzymuje. Z badania niemieckiego instytutu IAB, opublikowanego na prze\u0142omie 2025 i 2026 roku, wynika, \u017ce w samych Niemczech prac\u0119 ma ju\u017c oko\u0142o po\u0142owa uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy w wieku produkcyjnym \u2013 to wyra\u017any post\u0119p wzgl\u0119dem lat 2022\u20132023, ale wci\u0105\u017c istotnie mniej ni\u017c w Polsce, gdzie wska\u017aniki zatrudnienia od dawna przekraczaj\u0105 65\u201369 proc.<\/p>\n Sk\u0105d bierze si\u0119 ta polska przewaga? Eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego wskazuj\u0105 na kilka czynnik\u00f3w. Po pierwsze, w Polsce ju\u017c przed 2022 rokiem funkcjonowa\u0142a rozbudowana infrastruktura zatrudniania obywateli Ukrainy \u2013 agencje pracy tymczasowej, procedury legalizacji pobytu i pracy, systemy zakwaterowania pracowniczego, powsta\u0142e w odpowiedzi na wieloletni\u0105 migracj\u0119 zarobkow\u0105 sprzed pe\u0142noskalowej wojny. Gdy w 2022 roku dosz\u0142o do inwazji, ta infrastruktura by\u0142a ju\u017c gotowa do przej\u0119cia znacznie wi\u0119kszej fali. Po drugie, obecno\u015b\u0107 setek tysi\u0119cy Ukrai\u0144c\u00f3w pracuj\u0105cych w Polsce od lat oznacza\u0142a, \u017ce nowo przybyli uchod\u017acy mieli do kogo si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 po pomoc w znalezieniu pracy, mieszkania czy za\u0142atwieniu formalno\u015bci \u2013 dzia\u0142a\u0142a nieformalna sie\u0107 wsparcia rodak\u00f3w. Po trzecie, obywatele Ukrainy nie musz\u0105 w Polsce przechodzi\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142ej procedury azylowej, co otwiera im niemal natychmiastow\u0105 drog\u0119 do legalnego zatrudnienia \u2013 w przeciwie\u0144stwie do wielu innych kraj\u00f3w UE, gdzie oczekiwanie na decyzj\u0119 azylow\u0105 bywa wielomiesi\u0119czne.<\/p>\n Deloitte i UNHCR w swojej analizie z 2025 roku podaj\u0105 jeszcze bardziej precyzyjne dane: w 2024 roku zatrudnionych by\u0142o 69 proc. ukrai\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w w wieku produkcyjnym, czyli tylko nieznacznie mniej ni\u017c wynosi\u0142 wska\u017anik zatrudnienia obywateli Polski (75 proc.). To historyczny wynik \u2013 jeszcze rok wcze\u015bniej wska\u017anik zatrudnienia uchod\u017ac\u00f3w si\u0119ga\u0142 61 proc. Co istotne, dane Polskiego Instytutu Ekonomicznego z 2026 roku pokazuj\u0105 te\u017c, \u017ce w\u015br\u00f3d imigrant\u00f3w przedwojennych z Ukrainy \u2013 czyli os\u00f3b, kt\u00f3re przyjecha\u0142y do Polski jeszcze przed wojn\u0105 \u2013 wska\u017anik zatrudnienia si\u0119ga a\u017c 90 proc., czyli znacznie przewy\u017csza nawet wska\u017anik aktywno\u015bci zawodowej samych Polak\u00f3w (57 proc. wed\u0142ug Badania Aktywno\u015bci Ekonomicznej Ludno\u015bci GUS za III kwarta\u0142 2025 roku).<\/p>\n Bezpo\u015brednio po wybuchu wojny wi\u0119kszo\u015b\u0107 uchod\u017ac\u00f3w trafia\u0142a na stanowiska niewymagaj\u0105ce znajomo\u015bci j\u0119zyka polskiego ani specjalistycznych kwalifikacji. Dominowa\u0142y prace w produkcji<\/a>, magazynach, logistyce, gastronomii, sprz\u0105taniu i opiece \u2013 sektorach, w kt\u00f3rych bariera wej\u015bcia by\u0142a najni\u017csza, a pracodawcy najbardziej otwarci na szybkie zatrudnienie du\u017cej liczby os\u00f3b. By\u0142 to naturalny etap: uchod\u017acy w pierwszych miesi\u0105cach musieli przede wszystkim zapewni\u0107 sobie i rodzinom \u015brodki do \u017cycia, a nie budowa\u0107 karier\u0119 zgodn\u0105 z posiadanym wykszta\u0142ceniem. Wiele os\u00f3b z wy\u017cszym wykszta\u0142ceniem \u2013 nauczycielki, prawniczki, ksi\u0119gowe \u2013 trafia\u0142o w\u00f3wczas na hale produkcyjne lub do magazyn\u00f3w, bo to tam najszybciej mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 prac\u0119 bez znajomo\u015bci j\u0119zyka.<\/p>\n Po ponad trzech latach obraz wygl\u0105da inaczej. Deloitte w swoim raporcie dla UNHCR podkre\u015bla, \u017ce mediana wynagrodzenia netto uchod\u017ac\u00f3w wzros\u0142a z 3100 z\u0142 do 4000 z\u0142 w ci\u0105gu roku poprzedzaj\u0105cego badanie \u2013 i nie jest to wy\u0142\u0105cznie efekt inflacji czy podwy\u017cek p\u0142acy minimalnej, lecz systematycznego przechodzenia do lepiej p\u0142atnych zawod\u00f3w. Udzia\u0142 os\u00f3b pracuj\u0105cych na najprostszych stanowiskach systematycznie spada.<\/p>\n Kluczowym czynnikiem awansu zawodowego okazuje si\u0119 znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego. Z danych Narodowego Banku Polskiego wynika, \u017ce jeszcze w maju 2022 roku a\u017c 46 proc. uchod\u017ac\u00f3w deklarowa\u0142o brak znajomo\u015bci j\u0119zyka polskiego, a jedynie 5 proc. ocenia\u0142o swoj\u0105 znajomo\u015b\u0107 jako dobr\u0105. Trzy lata p\u00f3\u017aniej proporcje odwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 diametralnie \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 uchod\u017ac\u00f3w uczy si\u0119 j\u0119zyka w codziennym kontakcie z otoczeniem, a badania NBP z 2025 roku pokazuj\u0105, \u017ce znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego jest wprost skorelowana z zarobkami: Deloitte wskazuje, \u017ce uchod\u017acy m\u00f3wi\u0105cy p\u0142ynnie po polsku zarabiaj\u0105 \u015brednio 700 z\u0142otych miesi\u0119cznie wi\u0119cej ni\u017c osoby znaj\u0105ce j\u0119zyk jedynie na poziomie podstawowym.<\/p>\n Nie wszystko jednak idzie g\u0142adko. Autorzy raportu Deloitte i UNHCR zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce wysoki odsetek uchod\u017ac\u00f3w nadal pracuje poni\u017cej swoich faktycznych kwalifikacji \u2013 a\u017c jedna trzecia os\u00f3b z dyplomem wy\u017cszej uczelni zajmuje stanowiska, kt\u00f3re formalnie wymagaj\u0105 wykszta\u0142cenia wy\u017cszego, ale nie odpowiadaj\u0105 ich rzeczywistym kompetencjom czy wcze\u015bniejszemu do\u015bwiadczeniu zawodowemu. Powodem s\u0105 mi\u0119dzy innymi bariery formalne \u2013 niekt\u00f3re zawody regulowane w Polsce wymagaj\u0105 obywatelstwa polskiego lub d\u0142ugotrwa\u0142ego procesu nostryfikacji dyplom\u00f3w i uznawania kwalifikacji zdobytych w Ukrainie, co ogranicza mo\u017cliwo\u015bci rozwoju zawodowego nawet przy odpowiedniej wiedzy specjalistycznej i certyfikacji.<\/p>\n Mimo tych ogranicze\u0144 \u015bcie\u017cka awansu jest wyra\u017anie widoczna w kilku sektorach:<\/p>\n IT.<\/strong> Sektor technologiczny sta\u0142 si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych kierunk\u00f3w rozwoju zawodowego wykszta\u0142conych migrant\u00f3w z Ukrainy \u2013 kraj ten od lat posiada\u0142 silnie rozwini\u0119ty ekosystem programistyczny, a wielu specjalist\u00f3w kontynuuje prac\u0119 zdaln\u0105 dla ukrai\u0144skich lub mi\u0119dzynarodowych firm, jednocze\u015bnie buduj\u0105c karier\u0119 na polskim rynku. Dane Polskiego Instytutu Ekonomicznego pokazuj\u0105 te\u017c, \u017ce w\u015br\u00f3d ukrai\u0144skich przedsi\u0119biorc\u00f3w rejestruj\u0105cych w\u0142asne dzia\u0142alno\u015bci gospodarcze bran\u017ca telekomunikacyjno-programistyczna jest jedn\u0105 z najpopularniejszych, obok budownictwa.<\/p>\n Finanse i ksi\u0119gowo\u015b\u0107.<\/strong> Osoby z do\u015bwiadczeniem w bankowo\u015bci i ksi\u0119gowo\u015bci zdobytym jeszcze w Ukrainie coraz cz\u0119\u015bciej znajduj\u0105 zatrudnienie w polskich centrach us\u0142ug wsp\u00f3lnych (SSC\/BPO), gdzie znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka ukrai\u0144skiego i rosyjskiego bywa dodatkowym atutem przy obs\u0142udze klient\u00f3w z regionu.<\/p>\n In\u017cynieria i przemys\u0142.<\/strong> Wykwalifikowani in\u017cynierowie, technicy i operatorzy maszyn CNC coraz cz\u0119\u015bciej obejmuj\u0105 stanowiska nadzorcze i kierownicze na liniach produkcyjnych, zamiast pozostawa\u0107 na etapie prostej pracy fizycznej.<\/p>\n Logistyka.<\/strong> Sektor logistyczny i magazynowy pozostaje jednym z najwi\u0119kszych pracodawc\u00f3w Ukrai\u0144c\u00f3w, ale coraz cz\u0119\u015bciej s\u0105 to stanowiska kierownik\u00f3w zmian, planist\u00f3w czy koordynator\u00f3w transportu, a nie wy\u0142\u0105cznie prace magazynowe.<\/p>\n Administracja i obs\u0142uga klienta.<\/strong> Rosn\u0105ca liczba dwuj\u0119zycznych pracownik\u00f3w administracyjnych i konsultant\u00f3w obs\u0142ugi klienta w firmach handluj\u0105cych z rynkiem ukrai\u0144skim.<\/p>\n Ochrona zdrowia.<\/strong> Lekarze i piel\u0119gniarki z Ukrainy stopniowo przechodz\u0105 przez procedury nostryfikacyjne, cho\u0107 proces ten wci\u0105\u017c bywa d\u0142ugi i skomplikowany \u2013 to jeden z obszar\u00f3w, w kt\u00f3rych eksperci najcz\u0119\u015bciej wskazuj\u0105 na potrzeb\u0119 uproszczenia procedur uznawania kwalifikacji.<\/p>\n Edukacja i budownictwo.<\/strong> Nauczycielki j\u0119zyka ukrai\u0144skiego zatrudniane w polskich szko\u0142ach oraz rosn\u0105ca liczba firm budowlanych zak\u0142adanych i prowadzonych przez obywateli Ukrainy \u2013 to kolejne obszary systematycznego wzrostu.<\/p>\n Najbardziej kompleksowym i cyklicznym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o integracji migrant\u00f3w z Ukrainy pozostaje coroczne badanie ankietowe Narodowego Banku Polskiego „Sytuacja \u017cyciowa i ekonomiczna imigrant\u00f3w z Ukrainy w Polsce”. Edycja z 2025 roku pokazuje wyra\u017any post\u0119p integracji spo\u0142ecznej i ekonomicznej \u2013 widoczny w lepszej znajomo\u015bci j\u0119zyka polskiego, wi\u0119kszej niezale\u017cno\u015bci mieszkaniowej, poprawie sytuacji na rynku pracy oraz utrzymywaniu si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z dochod\u00f3w z pracy w Polsce, a nie z pomocy socjalnej.<\/p>\n Je\u015bli chodzi o plany na przysz\u0142o\u015b\u0107, dane NBP z 2025 roku pokazuj\u0105 interesuj\u0105cy i stabilny od lat wzorzec: 51 proc. imigrant\u00f3w przedwojennych (wobec 48 proc. w 2024 roku) i 24 proc. uchod\u017ac\u00f3w wojennych (wobec 21 proc. rok wcze\u015bniej) deklarowa\u0142o zamiar pozostania w Polsce na sta\u0142e. Znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 respondent\u00f3w \u2013 56 proc. uchod\u017ac\u00f3w i 37 proc. imigrant\u00f3w przedwojennych \u2013 nie mia\u0142a jeszcze sprecyzowanych plan\u00f3w, co jest zrozumia\u0142e w sytuacji trwaj\u0105cej wojny i niepewno\u015bci co do jej zako\u0144czenia. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce deklaracje o szybkim powrocie do Ukrainy, kt\u00f3re w 2023 roku deklarowa\u0142o jeszcze 7 proc. uchod\u017ac\u00f3w, dzi\u015b stanowi\u0105 margines \u2013 zaledwie 2 proc. odpowiedzi zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d uchod\u017ac\u00f3w, jak i imigrant\u00f3w przedwojennych.<\/p>\n Badania NBP pokazuj\u0105 te\u017c wyra\u017an\u0105 korelacj\u0119 mi\u0119dzy znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyka a decyzj\u0105 o pozostaniu w Polsce. W\u015br\u00f3d imigrant\u00f3w przedwojennych dobrze znaj\u0105cych j\u0119zyk polski a\u017c 55 proc. deklaruje ch\u0119\u0107 pozostania na sta\u0142e, wobec 27\u201328 proc. os\u00f3b ze s\u0142absz\u0105 znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyka. W\u015br\u00f3d uchod\u017ac\u00f3w wojennych analogiczne proporcje wynosz\u0105 31\u201334 proc. (w zale\u017cno\u015bci od p\u0142ci) przy dobrej znajomo\u015bci j\u0119zyka i jedynie 14\u201318 proc. przy s\u0142abszej. Innymi s\u0142owy: nauka j\u0119zyka polskiego to nie tylko narz\u0119dzie awansu zawodowego, ale i najsilniejszy predyktor trwa\u0142ej integracji spo\u0142ecznej.<\/p>\n Co ciekawe, plany dotycz\u0105ce pozostania w Polsce r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 te\u017c ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 i miejsce zamieszkania. M\u0119\u017cczy\u017ani, zw\u0142aszcza ci przebywaj\u0105cy w Polsce z dzie\u0107mi lub ca\u0142\u0105 rodzin\u0105, wyra\u017anie cz\u0119\u015bciej deklaruj\u0105 ch\u0119\u0107 pozostania na sta\u0142e ni\u017c kobiety \u2013 niezale\u017cnie od tego, czy s\u0105 uchod\u017acami, czy przyjechali do Polski przed wojn\u0105. Imigranci mieszkaj\u0105cy w du\u017cych aglomeracjach miejskich cz\u0119\u015bciej planuj\u0105 zosta\u0107 ni\u017c osoby z mniejszych o\u015brodk\u00f3w, co NBP t\u0142umaczy r\u00f3\u017cnicami w dost\u0119pno\u015bci dobrze p\u0142atnej i stabilnej pracy.<\/p>\n Istotnym pytaniem pozostaje wp\u0142yw ewentualnego zako\u0144czenia wojny na decyzje migracyjne. Z bada\u0144 NBP z listopada 2025 roku wynika, \u017ce ponad po\u0142owa imigrant\u00f3w przedwojennych oceni\u0142a, \u017ce hipotetyczne zawarcie pokoju w Ukrainie nie wp\u0142ynie na ich plany \u017cyciowe \u2013 dla tej grupy kluczowe znaczenie ma sytuacja na polskim rynku pracy, a nie sam fakt zako\u0144czenia dzia\u0142a\u0144 wojennych. W przypadku uchod\u017ac\u00f3w wojennych obraz jest bardziej z\u0142o\u017cony: tylko 24 proc. z nich odpowiedzia\u0142o, \u017ce decyzja o pokoju nie zmieni ich plan\u00f3w, a ponad 40 proc. nie potrafi\u0142o jeszcze podj\u0105\u0107 decyzji.<\/p>\n Jednym z najciekawszych trend\u00f3w ostatnich lat jest rosn\u0105ca sk\u0142onno\u015b\u0107 obywateli Ukrainy do zak\u0142adania w\u0142asnych firm zamiast pozostawania wy\u0142\u0105cznie w zatrudnieniu etatowym. Wed\u0142ug danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Dzia\u0142alno\u015bci Gospodarczej, analizowanych przez Polski Instytut Ekonomiczny, na pocz\u0105tku 2022 roku Ukrai\u0144cy rejestrowali w Polsce nieco ponad 200 jednoosobowych dzia\u0142alno\u015bci gospodarczych miesi\u0119cznie. Po wybuchu pe\u0142noskalowej wojny liczba ta skokowo wzros\u0142a do oko\u0142o 600 miesi\u0119cznie, a w kolejnych latach \u2013 do ponad 2800 nowych firm miesi\u0119cznie w szczytowych okresach 2023 roku.<\/p>\n Skala tego zjawiska w d\u0142u\u017cszej perspektywie robi wra\u017cenie. Wed\u0142ug Polskiego Instytutu Ekonomicznego w latach 2022\u20132025 obywatele Ukrainy za\u0142o\u017cyli w Polsce \u0142\u0105cznie 123,6 tys. dzia\u0142alno\u015bci gospodarczych \u2013 w tym 109,1 tys. jednoosobowych dzia\u0142alno\u015bci gospodarczych (10 proc. wszystkich JDG zarejestrowanych w tym okresie w Polsce) oraz 14,5 tys. sp\u00f3\u0142ek z kapita\u0142em ukrai\u0144skim. Tylko w samym 2025 roku Ukrai\u0144cy za\u0142o\u017cyli 31,4 tys. jednoosobowych dzia\u0142alno\u015bci gospodarczych, co stanowi\u0142o ju\u017c 12 proc. wszystkich nowych firm zarejestrowanych w Polsce w tym roku \u2013 to rekordowy wynik, o 72 proc. wy\u017cszy ni\u017c w 2022 roku.<\/p>\n Geograficznie ukrai\u0144ska przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 koncentruje si\u0119 przede wszystkim w trzech wojew\u00f3dztwach: mazowieckim (28 proc. nowych firm), dolno\u015bl\u0105skim (14 proc.) i ma\u0142opolskim (12 proc.) \u2013 \u0142\u0105cznie ponad po\u0142owa wszystkich nowo zak\u0142adanych ukrai\u0144skich dzia\u0142alno\u015bci. Pod wzgl\u0119dem bran\u017cowym dominuj\u0105 trzy sektory: budownictwo (24 proc. nowych firm), pozosta\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 us\u0142ugowa (14 proc.) oraz us\u0142ugi telekomunikacyjne i programowanie komputerowe (13 proc.).<\/p>\n Co istotne, ukrai\u0144skie firmy w Polsce wykazuj\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 trwa\u0142o\u015bci\u0105 \u2013 wed\u0142ug analiz tylko oko\u0142o 1 proc. firm za\u0142o\u017conych w 2025 roku zosta\u0142o zamkni\u0119tych jeszcze w tym samym roku, a nieco ponad 3 proc. zawieszono. To dane, kt\u00f3re przecz\u0105 stereotypowi o kr\u00f3tkotrwa\u0142ej, „tymczasowej” obecno\u015bci ukrai\u0144skiego biznesu nad Wis\u0142\u0105. Analitycy z Gremi Personal zwracaj\u0105 przy tym uwag\u0119 na typow\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119: ukrai\u0144scy przedsi\u0119biorcy najpierw podejmuj\u0105 prac\u0119 najemn\u0105 w Polsce, ucz\u0105 si\u0119 j\u0119zyka na poziomie komunikatywnym, przechodz\u0105 wst\u0119pn\u0105 adaptacj\u0119, a dopiero potem decyduj\u0105 si\u0119 na za\u0142o\u017cenie w\u0142asnej dzia\u0142alno\u015bci \u2013 cz\u0119sto pocz\u0105tkowo kieruj\u0105c ofert\u0119 do rodak\u00f3w, a z czasem poszerzaj\u0105c j\u0105 o polskich klient\u00f3w.<\/p>\n Rosn\u0105ca przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w nie jest te\u017c postrzegana przez polskich przedsi\u0119biorc\u00f3w jako zagro\u017cenie. Z Miesi\u0119cznego Indeksu Koniunktury Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, \u017ce a\u017c 53 proc. polskich firm ocenia wp\u0142yw ukrai\u0144skich podmiot\u00f3w gospodarczych na ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 jako s\u0142aby lub bardzo s\u0142aby, a jedynie 23 proc. deklaruje wp\u0142yw silny lub bardzo silny. Nawet w bran\u017cy budowlanej, gdzie konkurencja jest odczuwalna najbardziej, tylko 28 proc. firm deklaruje siln\u0105 presj\u0119 konkurencyjn\u0105 ze strony ukrai\u0144skich podmiot\u00f3w.<\/p>\n To pytanie od trzech lat pozostaje przedmiotem najbardziej wnikliwych analiz makroekonomicznych w Polsce \u2013 i odpowied\u017a na nie jest jednoznacznie pozytywna.<\/p>\n Wp\u0142yw na PKB.<\/strong> Najbardziej rozpoznawalnym wska\u017anikiem jest raport „Analiza wp\u0142ywu uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy na gospodark\u0119 Polski”, przygotowany przez Deloitte na zlecenie Wysokiego Komisarza Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Uchod\u017ac\u00f3w (UNHCR). Wed\u0142ug tego opracowania w 2024 roku obecno\u015b\u0107 uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy pomog\u0142a wygenerowa\u0107 2,7 proc. polskiego Produktu Krajowego Brutto \u2013 to kwota, kt\u00f3ra zosta\u0142aby utracona, gdyby uchod\u017acy nagle znikn\u0119li z polskiej gospodarki. Dla por\u00f3wnania, w 2023 roku wk\u0142ad ten szacowano na 0,7\u20131,1 proc. PKB, co pokazuje dynamik\u0119 wzrostu znaczenia tej grupy dla gospodarki w miar\u0119 jej coraz g\u0142\u0119bszej integracji zawodowej. Analitycy Banku Gospodarstwa Krajowego szacuj\u0105 wk\u0142ad migracji ukrai\u0144skiej w przedziale 0,5\u20132,4 proc. rocznego PKB, a prognozy do 2030 roku m\u00f3wi\u0105 nawet o 3,2 proc.<\/p>\n Kluczowy wniosek z raportu Deloitte brzmi: nap\u0142yw uchod\u017ac\u00f3w nie tylko zwi\u0119kszy\u0142 liczb\u0119 os\u00f3b pracuj\u0105cych w Polsce, ale \u2013 dzi\u0119ki wi\u0119kszej specjalizacji i uzupe\u0142nieniu niedobor\u00f3w kadrowych \u2013 podni\u00f3s\u0142 tak\u017ce produktywno\u015b\u0107 polskich firm i pracownik\u00f3w. Badanie nie wykaza\u0142o \u017cadnych niekorzystnych zjawisk, takich jak wzrost bezrobocia czy spadek realnych p\u0142ac w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w. Analiza danych regionalnych pokaza\u0142a wr\u0119cz odwrotn\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107: w powiatach, gdzie wzr\u00f3s\u0142 udzia\u0142 zatrudnionych uchod\u017ac\u00f3w, r\u00f3wnocze\u015bnie ros\u0142o zatrudnienie w\u015br\u00f3d obywateli Polski, a bezrobocie spada\u0142o; nie zaobserwowano te\u017c spadku wynagrodze\u0144 \u2013 w wielu przypadkach pensje ros\u0142y szybciej w\u0142a\u015bnie w regionach o wi\u0119kszym udziale uchod\u017ac\u00f3w.<\/p>\n Wp\u0142yw na bud\u017cet pa\u0144stwa i ZUS.<\/strong> Z danych przywo\u0142ywanych przez Deloitte wynika, \u017ce w 2023 roku dochody sektora publicznego wzros\u0142y dzi\u0119ki obecno\u015bci uchod\u017ac\u00f3w o 2,75 proc., a w 2024 roku o 2,94 proc. \u2013 co przek\u0142ada si\u0119 na dodatkowe wp\u0142ywy bud\u017cetowe rz\u0119du 39,1 mld z\u0142 w 2023 roku i 47 mld z\u0142 w 2024 roku. Do tej sumy sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nie tylko podatki dochodowe p\u0142acone bezpo\u015brednio przez ukrai\u0144skich pracownik\u00f3w, ale te\u017c VAT, akcyza, sk\u0142adki na ubezpieczenia spo\u0142eczne i zdrowotne, a tak\u017ce CIT i PIT firm, kt\u00f3rych obroty wzros\u0142y dzi\u0119ki zatrudnieniu lub konsumpcji ukrai\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w. Wcze\u015bniejsze analizy Deloitte wskazywa\u0142y, \u017ce podatki wp\u0142acone przez uchod\u017ac\u00f3w si\u0119gn\u0119\u0142y 10\u201314 mld z\u0142 ju\u017c w 2022 roku i kolejnych 15\u201320 mld z\u0142 w 2023 roku \u2013 czyli wi\u0119cej, ni\u017c wynios\u0142y wydatki pa\u0144stwa na pocz\u0105tkow\u0105 pomoc humanitarn\u0105.<\/p>\n Skala udzia\u0142u Ukrai\u0144c\u00f3w w systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych jest r\u00f3wnie wymowna. Wed\u0142ug danych Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych na koniec 2024 roku do ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych zg\u0142oszonych by\u0142o 787,5 tys. obywateli Ukrainy (wobec 759,4 tys. rok wcze\u015bniej), a na koniec 2025 roku liczba ta wzros\u0142a do oko\u0142o 857 tys. Ukrai\u0144cy stanowi\u0105 dzi\u015b ponad dwie trzecie wszystkich ubezpieczonych w ZUS cudzoziemc\u00f3w i oko\u0142o 5 proc. ca\u0142kowitej liczby os\u00f3b pracuj\u0105cych w Polsce. Dla por\u00f3wnania, druga najliczniejsza grupa \u2013 Bia\u0142orusini \u2013 liczy w ZUS oko\u0142o 138 tys. os\u00f3b, a wi\u0119c sze\u015bciokrotnie mniej.<\/p>\n Og\u00f3\u0142em, wed\u0142ug danych ZUS, na koniec 2025 roku w polskim systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych zarejestrowanych by\u0142o rekordowe 1,29 mln cudzoziemc\u00f3w \u2013 to wzrost o 8 proc. rok do roku i dziesi\u0119ciokrotny wzrost w por\u00f3wnaniu z sytuacj\u0105 sprzed 12 lat. Cho\u0107 w\u015br\u00f3d nowo nap\u0142ywaj\u0105cych grup migracyjnych coraz wi\u0119ksze znaczenie zyskuj\u0105 pracownicy z Azji<\/a> (np. liczba pracuj\u0105cych w Polsce Nepalczyk\u00f3w wzros\u0142a w 2025 roku o 37 proc.) i Ameryki Po\u0142udniowej<\/a>, to Ukrai\u0144cy pozostaj\u0105 zdecydowanie najliczniejsz\u0105 grup\u0105 zagraniczn\u0105 na polskim rynku pracy, bez \u017cadnej por\u00f3wnywalnej konkurencji.<\/p>\n
\nGdy w lutym 2022 roku Rosja rozpocz\u0119\u0142a pe\u0142noskalow\u0105 inwazj\u0119 na Ukrain\u0119, do Polski w ci\u0105gu zaledwie kilku tygodni nap\u0142yn\u0119\u0142o ponad 2 miliony os\u00f3b \u2013 w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci kobiet, dzieci i senior\u00f3w. \u00d3wczesna dyskusja publiczna koncentrowa\u0142a si\u0119 przede wszystkim na wymiarze humanitarnym: zakwaterowaniu, pomocy rzeczowej, dost\u0119pie do opieki zdrowotnej i edukacji. Pytanie o to, czy i jak uchod\u017acy odnajd\u0105 si\u0119 na polskim rynku pracy, by\u0142o w\u00f3wczas drugorz\u0119dne wobec skali kryzysu.<\/strong><\/p>\nIlu obywateli Ukrainy mieszka dzi\u015b w Polsce?<\/h2>\n
Polska liderem zatrudnienia uchod\u017ac\u00f3w w Europie<\/h2>\n
Od magazynu i produkcji do specjalist\u00f3w i mened\u017cer\u00f3w<\/h2>\n
Jak wygl\u0105da\u0142 rynek pracy w 2022 roku?<\/h3>\n
Jak wygl\u0105da sytuacja obecnie?<\/h3>\n
Bran\u017ce, w kt\u00f3rych Ukrai\u0144cy rozwijaj\u0105 kariery<\/h3>\n
Integracja spo\u0142eczna i asymilacja \u2013 co m\u00f3wi\u0105 badania?<\/h2>\n
Ukrai\u0144cy jako przedsi\u0119biorcy<\/h2>\n
Jaki wp\u0142yw maj\u0105 obywatele Ukrainy na polsk\u0105 gospodark\u0119?<\/h2>\n