Zobowiązanie cudzoziemca do powrotu – deportacja z Polski

Zobowiązanie cudzoziemca do powrotu czyli tzw. deportacja z Polski. Ze względu na rosnącą liczbę cudzoziemców przybywających do Polski przede wszystkim w poszukiwaniu pracy (z danych resortu rodziny, pracy i polityki społecznej wynika, że w 2017 roku powiatowe urzędy pracy zarejestrowały ok. 1,8 mln oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy). Coraz częściej będą się pojawiały sytuacje związane m.in. z nielegalnym pobytem tych osób na terenie Polski. Nielegalnym wykonywaniem przez nich pracy czy  popełnieniem przestępstwa. Konsekwencją takiego postępowania jest dla cudzoziemca wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na teren kraju, z którego przybył on do Polski.

 

Najczęstsze przyczyny deportacji

 

Najczęściej decyzję o zobowiązania cudzoziemca do powrotu wydaje się gdy:

  1. cudzoziemiec nie opuścił terytorium Polski przed upływem okresu pobytu, do którego był uprawniony na podstawie wizy Schengen (typu C) lub wizy krajowej (typu D) oraz przed upływem okresu ważności tej wizy;
  2. obcokrajowiec przebywający w Polsce w ramach ruchu bezwizowego nie opuścił terytorium Polski przed upływem 90 dni pobytu na terytorium wszystkich lub niektórych państw obszaru Schengen w każdym okresie 180 dni;
  3. cudzoziemiec wykonuje lub wykonywał nielegalną pracę w dniu wszczęcia kontroli legalności wykonywania pracy. Kontrolna była przeprowadzona przez uprawniony do tego organ. Praca odbywała się bez odpowiedniego zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń;
  4. obcokrajowiec został skazany prawomocnym wyrokiem w Polsce na karę pozbawienia wolności podlegającą wykonaniu i istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania w sprawie przekazania go za granicę w celu wykonania orzeczonej wobec niego kary.

Szczegółową listę aż 16 przesłanek do wydania decyzji o zobowiązania cudzoziemca do powrotu można znaleźć w art. 302 Ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

 

Organ właściwy do wydania decyzji

 

Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje właściwy miejscowo komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej (art. 310 Ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach).

 

Skutki wydania decyzji

 

W decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji (art. 315 Ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach).

Dodatkowo w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Polski. Lub na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu, który może wynosić od 6 miesięcy do aż 5 lat (art. 319 Ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach).

Poniżej znajduje się szczegółowa lista przypadków, dla których orzekany jest konkretny termin ponownego zakazu wjazdu.

 

Deportacja z Polski od 6 miesięcy do 3 lat – w przypadkach, jeżeli cudzoziemiec:

 

  • przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim. Jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane;
  • nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu na terytorium wszystkich lub niektórych państw obszaru Schengen. Do którego był uprawniony bez konieczności posiadania wizy, w każdym okresie 180 dni, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej;
  • nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu. Wskazanego w wizie Schengen w każdym okresie 180 dni, lub po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy krajowej;

Cudzoziemiec nie posiada środków finansowych

 

  • niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  • podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd
  • nie wskazał wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych;

 

  • przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa;
  • przebywa poza strefą przygraniczną, w której zgodnie z zezwoleniem na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego może przebywać, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej;
  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po upływie okresu pobytu, do którego był uprawniony na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej;
  • cel i warunki pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są niezgodne z deklarowanymi, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę;

 

Jeżeli została wydana decyzja:

 

  1. o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej,
  2. o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny,
  3. umorzono postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej
  4. lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy
  5. lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec:

a) nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie w przypadku odmowy nadania mu:

  • statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej,
  • o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny,
  • o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej
  • lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy
  • lub ochrony uzupełniającej

b) przebywa w strzeżonym ośrodku albo w areszcie dla cudzoziemców;

 

Deportacja z Polski od 1 roku do 3 lat – w przypadku, jeżeli cudzoziemiec:

 

  • wykonuje lub w dniu wszczęcia kontroli legalności wykonywania pracy prowadzonej przez uprawniony do tego organ wykonywał nielegalną pracę. To jest bez odpowiedniego zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń;
  • podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Deportacja z Polski od 3 lat do 5 lat, w przypadku, jeżeli cudzoziemiec:

 

  • obowiązuje wpis danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany;
  • dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu. Jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego lub na podstawie wizy Schengen. Nie dotyczy wizy upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium;
  • został skazany prawomocnym wyrokiem w Rzeczypospolitej Polskiej na karę pozbawienia wolności podlegającą wykonaniu. Ponadto istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania w sprawie przekazania go za granicę w celu wykonania orzeczonej wobec niego kary;
  • dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie stanowił zagrożenie dla zdrowia publicznego. Zostało to potwierdzone badaniem lekarskim, lub dla stosunków międzynarodowych innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

 

Deportacja z Polski 5 lat, w przypadku, jeżeli cudzoziemiec:

 

  • wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Cofnięcie zakazu wjazdu

 

Jeżeli wobec cudzoziemca została wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu wraz z zakazem ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Albo zakazem ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. Można cofnąć taką decyzję, ale temu tematowi zostanie poświęcony oddzielny artykuł.

 

Daria Wesoła

kierownik działu legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców

Autor artykułu „Zobowiązanie cudzoziemca do powrotu czyli tzw. deportacja z Polski”

Powiązany artykuł – „Zakaz wjazdu na terytorium Polski. Pamiętaj, możesz spróbować cofnąć decyzję”

Zakaz wjazdu na terytorium Polski – Cofnięcie zakazu wjazdu

Cofnięcie zakaz wjazdu na terytorium Polski i innych Państw obszaru Schengen jest możliwe. Należ spełnić jednak kilka warunków

 

Czy można cofnąć decyzję o zakazie wjazdu na terytorium Polski?

 

Z zakazem wjazdu na terytorium Polski mamy do czynienia gdy komendant placówki lub oddziału Straży Granicznej wydała decyzję zobowiązują cudzoziemca do powrotu. Najczęściej taka decyzja wydana jest wraz z orzeczeniem o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen.

Załóżmy, że z jakichś względów została nam wydana decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której został orzeczony zakaz ponownego wjazdu na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen. Czy można w takiej sytuacji cofnąć decyzję o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP ? Odpowiedź jest krótka: tak. A jak? Tego dowiecie się już z poniższych informacji.

 

Cofnięcie zakazu ponownego wjazdu na terytorium Polski – procedura

 

Zakaz ponownego wjazdu na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen może, zgodnie z art. 320 ust.1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, cofnąć komendant placówki lub oddziału Straży Granicznej, który wydał decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Komendant placówki lub oddziału Straży Granicznej cofnie decyzję o zakazie ponownego wjazdu pod warunkiem, że cudzoziemiec wykaże, iż wykonał obowiązki wynikające z decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu tzn. opuścił w terminie terytorium Polski.

Cofnięcie zakazu ponownego wjazdu musi odbyć się w drodze decyzji administracyjnej na pisemny wniosek cudzoziemca. W tym celu niezbędne jest ustanowienie na terytorium Polski pełnomocnika, który w imieniu cudzoziemca:

  • wystąpi z wnioskiem o cofnięcie zakazu ponownego wjazdu;
  • wniesie na zasadach ogólnych opłaty skarbowe w wysokości:

10 zł – opłata skarbowa od wniosku o cofnięcie zakazu wjazdu

17 zł – opłata skarbowa za pełnomocnictwo;

  • oraz odbierze i przekaże cudzoziemcowi odpowiedź w tej sprawie.

Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego Komendant placówki lub oddziału Straży Granicznej powinien wydać decyzję nie później niż w ciągu miesiąca. Pamiętać jednak trzeba, że w sprawie szczególnie skomplikowanej – ma na to do dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego).

 

Zakaz wjazdu na terytorium Polski. Kiedy nie można cofnąć ?

 

Zanim zwrócimy się do Komendant placówki lub oddziału Straży Granicznej z wnioskiem  cofnięcie zakazu wjazdu należy zwrócić szczególną uwagę na sytuacje, w których zakazu wjazdu nie cofa się. Są to sytuacje, gdy:

  1. wjazd lub pobyt cudzoziemca na terytorium Polski może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub naruszyć interes Polski lub
  2. cudzoziemiec nie uiścił należności z tytułu kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, które był obowiązany ponieść, lub
  3. został on orzeczony po wydaniu cudzoziemcowi decyzji o cofnięciu zakazu i od wydania tej decyzji nie upłynęły 2 lata, lub
  4. nie upłynęła jeszcze połowa okresu, na jaki został orzeczony.

 

Na co należy dodatkowo zwrócić uwagę ?

 

Ustawa o cudzoziemcach nie przewiduje innej możliwości cofnięcia czy anulowania zakazu ponownego wjazdu.

Nawet jeżeli Konsul RP wyda nam nową wizę, to z samego faktu wydania tej wizy nie wynika, iż zakaz cofnięto!!!

Należy zatem liczyć się z tym, że na granicy nie zostaniemy wpuszczeni na terytorium Polski. Jeśli nawet mimo wszystko zostaniemy wpuszczeni na terytorium Polski, to jedynie w wyniku błędu strażnika granicznego.  Wobec pogranicznika zostaną wyciągnięte konsekwencje dyscyplinarne, a nasz pobyt na terytorium RP nadal będzie uznawany za nielegalny.

 

Daria Wesoła

kierownik działu legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców

Autor artykułu „Zakaz wjazdu na terytorium Polski. Pamiętaj, możesz spróbować cofnąć decyzję

Więcej ciekawych artykułów tutaj.